Geçenlerde bir kitap okudum. Merak ettiğim ama detaylıca incelemediğim bir konuydu Yavuz’un doğu siyaseti. Kitap tam da bu konudan bahsedince işte dedim. Aradığımı buldum. Kitap Yavuz döneminde yaşamış bir diplomatı anlatıyor. Okullarda okutulan tarih kitaplarında adı geçmez. İdris-i Bitlisî.
Aslen Bitlisli. Doğu memleketlerinin bir çoğunda bulunmuş. Anadolu’nun doğusundaki bir Türk devleti olan Akkoyunlu Devleti’nde yetişmiş. Bir çok mühim makamlarda vazife almış bir şahıs. İdris-i Bitlisî’nin asıl hikayesi Osmanlı döneminde başlamış. Doğuda yeni bir güç olarak doğan Safevi Devleti, Akkoyunlu hakimiyetine son verince Bitlisî de Osmanlı topraklarına geçmiş. Bayezid-i Velî zamanında sarayda vazife almışsa da siyasette asıl parladığı dönem Yavuz döneminde olmuş. Kritik doğu seferinde Yavuz’la beraber fetih çalışmalarında bulunmuş. Masa başında iş bitiren bir diplomat olarak anılmış.
Öyle ki Yavuz, Çaldıran Zaferi’nden sonra orduyu dinlendirmek için Amasya’ya çekince Bitlisî yörede kalmış ve fetih çalışmalarını sürdürmüş. Sonuçta Diyarbakır, İdris-i Bitlisî’nin yöredeki Kürt beyleri ile anlaşmasıyla Osmanlı topraklarına katılmış. Yavuz’un siyaseti burada devreye giriyor. Yerel yönetimleri yine yöredeki Kürt beylerine bırakmış ve Osmanlı’ya bağlılıklarını sağlamış. Beylerbeyi olarak Bıyıklı Mehmed Paşa atanmış ve Kürt beyleri beylerbeyliğe bağlanmış.
8 senede Mısır dahil olmak üzere Mezopotamya topraklarına hakim olan ve yüzyıllar süren rahatlık, bolluk, huzur miras bırakan Yavuz’dan ders almak zor olmasa gerektir.
Kitap, Ötüken Neşriyat tarafından basılmış. “Mevlana Hakimüddin İdris-i Bitlisî” kitabın adı. Yazarı M.Törehan Serdar.
Unutmadan; Bitlisî büyük ihtimal Kürt. Neden büyük ihtimal derseniz o dönemde kişiler milletlerini ön plana çıkarmayı gerek görmezlermiş.
Çünkü onlar Osmanlı.
2 yorum
onlar Osmanlıydı peki bunlar kim?
Marîz bir asrın(ahirzaman), hasta bir unsurun(osmanlı), alîl bir uzvun(kürt milleti) reçetesi; ittiba’-ı Kur’andır. Bediüzzaman.
Kur’an’a ittiba eden her kimse Osmanlı fikriyle bir bağlantısı vardır.
Bunlardan kastın medyada çokça gözüken kendini Kürt zanneden, soyları belli olmayan kişilerse onlar Osmanlı değil.
Yukarıdaki reçeteyi sunan kişi Kürt’tür. Aynen Bitlisî gibi.
Dağa çıkanları sorarsan. Çapulcular mevz-u bahis değil.